Metodologia
Jak liczymy ratingi ELO drużyn i trenerów, predykcje 1X2 oraz skąd bierzemy dane.
Co to jest rating ELO
Rating ELO to pojedyncza liczba opisująca siłę drużyny lub trenera. Po każdym rozegranym meczu ratingi obu stron zmieniają się o kwotę zależną od stałej K, różnicy ratingów (oczekiwanego wyniku) i różnicy goli. Wygrana z silniejszym przeciwnikiem daje więcej punktów niż wygrana ze słabszym, a porażka ze słabszym rywalem najbardziej obniża rating.
Jak liczymy zmiany meczowe
Rating startowy każdej nowej drużyny i trenera wynosi 1500. Stała K = 30 jest mnożona przez czynniki opisujące pojedynczy mecz:
- przewaga własnego boiska: stałe +70 pkt ELO dla gospodarza,
- różnica goli: mnożnik 1.0 przy jednej bramce różnicy i 1.5 przy dwóch; przy trzech i więcej mnożnik rośnie liniowo wg formuły (11 + GD) / 8 (GD=3 → 1.75, GD=4 → 1.875, GD=5 → 2.0).
Rewersja sezonowa 0.90 — po zakończeniu sezonu drużyna zachowuje 90% nadwyżki ratingu nad kotwicą swojej ligi (i odpuszcza 90% niedoboru), co między sezonami przyciąga ratingi do poziomu ligi.
Kotwice poziomów lig
Powrót ratingów między sezonami jest kotwiczony na poziomach rozgrywek: ekstraklasa 1650 (1500+150), I liga 1500, II liga 1380 (1500-120). Drużyna bez rozpoznanego poziomu (np. znana wyłącznie z Pucharu Polski) wraca do 1350 (1500 - 150), a trenerzy wracają neutralnie do 1500 — poziom trenera wynika z dorobku, nie z ligi ostatniego występu.
Ratingi trenerów
Każdy trener ma własny rating ELO zmieniany po meczach tym samym silnikiem co drużyny. Mnożnik K trenerów zależy od ligi meczu: ekstraklasa 1.0, I liga 0.75, II liga 0.55, Puchar Polski 0.85 — niższa liga, mniejsze pojedyncze rozstrzygnięcie. Rating trenera korygujemy przy awansie lub spadku (macierz kroków korekty zależnej od pary poziomów). W ocenianym wyniku rating trenera wpływa na wynik z wagą 0.5 (połowiczne mieszanie w oczekiwanie). Karta trenera pokazuje „punkty ponad skład" — liczbę punktów, jakie trener dodał ponad średnią ELO jego zespołów w ostatnich 30 meczach.
Predykcje 1X2
Prognozy stron lig i kart drużyn liczy model Poisson osadzony na ratingach ELO:
- Różnica sił = rating gospodarza + 70 (przewaga własnego boiska) − rating gościa.
- Do różnicy wchodzi ocena trenera: różnica ratingów trenerów × 0.10 modyfikuje ocenę siły (celowo ograniczony wpływ).
- Współczynnik siły 10^(diff/400 × 0.2); łączna oczekiwana liczba goli na mecz to 2.7, podzielona proporcjonalnie między gospodarza i gościa.
- Rozkład Poissona (do 8 goli na drużynę) daje surowe prawdopodobieństwa 1, X, 2.
- Kalibracja remisów to regresja izotoniczna (scikit-learn) dopasowana na niedawnych rozegranych meczach, ponawiane przetrenowanie co 24 h. Surowy model systematycznie niedoszacowuje remisów — kalibrator prostuje tę nierówność.
Prognozy powstają przed meczem (out-of-sample) i są oceniane po rozegraniu.
Trafność i ocena prognoz
Na stronie Trafność pokazujemy skuteczność prognoz 1X2: zamiast samych oznaczeń „gospodarz/remis/gość" — hit-rate, wskaźnik Brier score, log loss oraz baseline (naiwny: zawsze wskazujący gospodarza), z rozbiciem na ligi i paginacją 30 wierszy na stronę. Zakres to rozegrane mecze (walkower i przełożone nie wchodzą do oceny); próba KPI to ostatnie 1000 rozstrzygniętych spotkań, a agregaty liczymy na całej próbie danego trybu. Preferujemy prognozy sprzed meczu (out-of-sample); w ich brak sięgamy po rekonstrukcję „backtest".
Aktualizacje danych
- daily_update: pełny przebieg (ingest 90minut.pl + recompute ELO + prognozy) codziennie o 2:30 czasu Europe/Warsaw.
- light refresh: co 4 h odświeżenie bieżącej kolejki, wyników i prognoz.
- checker wyników dnia: co 60 minut w godzinach 09:00-23:30 kontrola meczów dnia — refresh ok. 1.5 h po planowanych zakończeniach, by tabele i prognozy nie wisiały do porannego daily_update.
Dane wejściowe
Wyniki i terminy meczów: 90minut.pl. Wartości rynkowe drużyn: Transfermarkt. Weryfikacja zatrudnienia trenerów: polska Wikipedia (MediaWiki API). Źródła są podpisane w stopkach tabel. Maszyny językowe mogą też pobrać pełen opis metodologii w formacie llms-full.txt.
Jaka stała K jest używana w ratingach ELO?
Dla drużyn stosujemy stałą K = 30. W mnożnikach tej stałej uwzględniamy różnicę ratingów (oczekiwany wynik), przewagę własnego boiska +70 pkt oraz różnicę goli (mnożnik 1.0 przy jednej bramce różnicy, 1.5 przy dwóch, a od trzech rośnie liniowo wg formuły (11 + GD) / 8).
Jak duża jest przewaga własnego boiska?
Przewaga gospodarza to stały bonus +70 pkt ELO dodawany do ratingu gospodarza przy liczeniu oczekiwanego wyniku meczu i predykcji 1X2.
Dlaczego ratingi drużyn spadają między sezonami?
Mechanizm rewersji sezonowej (0.90) po zakończeniu sezonu zachowuje 90% nadwyżki ratingu nad kotwicą ligi i odpuszcza 90% niedoboru. Kotwice poziomów: ekstraklasa 1650, I liga 1500, II liga 1380; drużyna bez rozpoznanego poziomu wraca do 1350, a trenerzy neutralnie do 1500.
Skąd biorą się predykcje 1X2?
Prognozy liczy model Poisson oparty na ratingach ELO: różnica sił uwzględnia przewagę własnego boiska (+70) i rating trenerów (mnożnik 0.10), oczekiwana łączna liczba goli to 2.7, a surowe prawdopodobieństwa koryguje kalibracja regresją izotoniczną dopasowana na niedawnych rozegranych meczach (ponawiane przetrenowanie co 24 h).
Jak często aktualizowane są dane?
Pełny przebieg (ingest meczów, recompute ELO i prognozy) uruchamiamy codziennie o 2:30 czasu Europe/Warsaw; light refresh bieżącej kolejki co 4 h; checker meczów dnia co 60 minut w godzinach 09:00-23:30.
Skąd pochodzą dane?
Wyniki i terminy meczów pochodzą z 90minut.pl, wartości rynkowe drużyn z Transfermarktu, a weryfikacja zatrudnienia trenerów z polskiej Wikipedii (MediaWiki API). Źródła są podpisane w stopkach tabel.